Sanat nedir? Sanatçı kimdir? Sanatı kimler izler? Neden bazı eserler ‘büyük’ kabul edilirken, diğerleri dışlanır? Sanat eserlerine biçilen değer, zaman içinde neden ve nasıl değişir?

Sanatı toplumsal bir inşa olarak düşünen sosyologları, sanatı mucizevi bir dehanın ürünü olarak kabul eden nitel çalışmalarla bir araya getiren Goldberg’in Bir Sanat Sosyolojisi Oluşturmak isimli kitabı, sanat hakkında kuramsal düşünmek isteyenleri akademik bir tartışma maratonuna davet ediyor. Bourdieu, Becker, Benjamin, Adorno ve Hauser gibi önde gelen düşünürlerin metinlerini konuşturan, eksi ve artılarını büyük bir titizlikle belirleyen ve sanatın toplumsal inşa süreçlerini birçok vakaya başvurarak ele alan Zolberg, sanat sosyolojisinin dününü, bugününü ve geleceğini de etraflıca tartışıyor. Kitabın çevirmeni olarak terimleri Türkçe karşılıklarıyla, olabildiğince açık bir şekilde sunmayı hedeflemiş olsam da, metin sosyal bilim terimlerine karşı asgari bir bağışıklık talep ediyor. Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi‘nden çıkan kitabın tanıtım yazısı:

sanat-sosyolojisiTuğla yığınlarının müzelerde eser olarak sergilendiği, sualtı müziklerinin bestelendiği, popüler ile güzel sanatlar arasındaki sınırların geçirgenleştiği bir dönemde, sanatın ne olduğunu, neyi içerip neyi dışladığını, sanat değerlendirmelerinin gerekliliğini ve yöntemlerini ve sanata toplumda atfedilmesi gereken önemi tanımlamakta, geleneksel sanat anlayışları zorluk çekiyor.
Vera Zolberg bu kitabında sanat çalışmalarında başvurulan çeşitli kuramsal yaklaşımları ele alıyor. Amerikan ve Avrupalı akademi geleneklerini temsil eden muhtelif hümanist ve toplumbilimsel görüşlere başvurarak, hem sanat yaratımına nüfuz eden kurumsal, ekonomik ve siyasi boyutları değerlendiren, hem de sanatsal nitelik sorusunun önemini kabul eden sosyolojik bir yaklaşım geliştiriyor. Yazar, sanatı yaratıldığı ve takdir edildiği toplumsal bağlamlar içinde incelerken, insanların sanatçı olma biçimlerine, kariyerlerini devam ettirdiği kurumlara, gördükleri destek ve baskılara, memnun etmek istedikleri izlerçevrelere ve mücadele etmek zorunda kaldıkları siyasi güçlere odaklanıyor. Eserlerin yaratılış ve yeni toplumsal kullanımlar için “yeniden yaratılış” süreçleri; sanatsal deneyimin gerçekleşmesinde izlerkitlenin oynadığı rol; sanat tarzlarındaki değişimin ve birçok sanat tarzı ve biçiminin yan yana var olmasının arkasında yatan nedenler de bu kitabın ele aldığı özel konulardan bazıları.

Yayınevi çevirmenlik hakkı olarak cömertçe on beş kitap gönderdiğinden, bunlardan ikisini bu yazının okurlarına hediye etmek istiyoruz. Yorum bölümünde siz de bize bir kitap tavsiye edin ve çekilişle sahiplendirelim kitapları. 2 Şubat akşamı çekiliş sonucunu duyurur, Pazartesi günü kitapları kargoya veririz.

* Kitabı yayıma hazırlayan hocam Nazlı Ökten‘e, bana bu fırsatı verdiği için teşekkür ederim.

Send this to friend