Sanat felsefesi uzmanı Denis Dutton, animatör Andrew Park’ın çizimleri eşliğinde güzellik kavramını Darwinci bir bakış açısıyla ele alıyor. Güzellik nedir? İnsanlar neyi, neye göre beğenir? Bu sorulara genellikle “kişiden kişiye değişir” veya “kültürel koşullanmaların sonucudur” benzeri cevaplar verilir. Ancak müziyen Bobby McFerrin’in Dünya Bilim Fuarı’nda gösterdiği üzere (bkz. Pentatonik Gam Muamması), evrensel beğeniler de vardır. Bu durumda da beğenilerin kişisel mi, kültürel mi veya evrensel mi olduğu konusu iyice karmaşık bir hal alır. Dutton ise şu ihtimali masaya yatırıyor: Peki ya beğenilerimiz bize atalarımızdan miras kaldıysa?

Teorisini sunmak üzere, tarih öncesi dönemlere ait sanatsal ve dekoratif nesnelerden örnek veriyor. Yaklaşık iki buçuk milyon yıl öncesine ait Acheulian el baltalarının yapımı için harcanan emek ve damla benzeri şeklini vermek için gösterilen özen, Dutton’a göre insanların (homo ergaster ve homo erectus’ların) birbirlerini etkilemek için sergiledikleri hünerlerin en eski örneği. Beceri isteyen insan faaliyetleri, doğal manzaralar ve fiziki güzellik gibi çeşitli açılardan bakarak, Dutton güzelliğin bize öğretilmediğini, onun zaten zihnimizin derinlerinde kodlanmış olduğunu ileri sürüyor. Konuşmasının tamamını, Türkçe altyazı ile yukarıda izleyebilirsiniz.

Send this to a friend