Distopyadan fırlamış gibi görünen bu devasa, tuhaf, çarpıcı heykeller, 1960’li ve 70’li yıllarda eski Yugoslavya başkanı Tito‘nun çağrısıyla, İkinci Dünya Savaşı’nda kaybedilenlere ithafen yapılmış. Zaman içinde geçmişten birer hayalete dönüşen bu ürkütücü ancak etkileyici anıtlar, Antwerpli fotoğrafçı Jan Kempenaers‘ın 2007 yılında Balkanları arşınlayarak oluşturduğu Spomenik: The End of History fotoğraf serisiyle yeniden gündeme geldi. Spomenik Sırpça “anıt” demek. Kempenaers, bugünkü Bosna, Sırbistan, Hırvatistan veya Slovenya’nın dağlarına dikilen bu heybetli heykellerden 25 tanesini fotoğraflayıp aynı zamanda bir kitapta toplamış.

Kruševo

Kruševo

Jasenovac

Anıtlar İkinci Dünya Savaşı’nın geçtiği yerlere (Tjentište, Kozara ve Kadinjača gibi) veya konsantrasyon kamplarının kurulduğu yerlere (yukarıdaki Jasenovac ve aşağıdaki Niš) dikilmiş.

Niš

Sanski Most

Tjentište

Farklı heykeltraşların (Dušan Džamonja, Vojin Bakić, Miodrag Živković, Jordan ve Iskra Grabul…) ve mimarların (Bogdan Bogdanović, Gradimir Medaković…) elinden çıkan bu anıtlar, Sosyalist Cumhuriyet’in kendine güvenini ve gücünü yansıtmayı amaçladığı için güçlü bir görsel etkiye sahip. 1980’li yıllarda vatanseverlik gezilerinin bir numaralı durağı olsalar da, 90’ların başında Yugoslavya Cumhuriyeti’nin dağılmasıyla kaderlerine terk edilmişler. Bazılarının halleri burada gördüklerinizden çok daha harap. Ancak güçlü yapıları, acayip, fütüristik mimarileri ve konumları sayesinde, yarım yüzyıl sonra, bağlamlarından kopmalarına rağmen etkileyiciliklerini koruyorlar.

Tjentište

Kozara

Ilirska Bistrica

Nikšić

Makljen

Ostra

Mitrovica

Petrova Gora

Podgarić

Kadinjača

Send this to a friend